همه چیز درباره افزایش سرمایه به روش صرف سهام

صرف سهام چیست؟

همانطور که می دانیم افزایش سرمایه یکی از روش‌های مهم و مناسب تامین مالی برای بنگاه‌های فعال اقتصادی بخصوص شرکت های بورسی است. شرکت‌ها برای اینکه بتوانند فعالیت‌های خودشان را توسعه بدهند، طرح‌های توسعه جدیدی را اجرا و راه اندازی کنند یا مزیت رقابت خودشان را در بازار حفظ و افزایش دهند، اقدام به انجام افزایش سرمایه می‌کنند.

شرکت ها این تامین منابع مالی جدید را می‌توانند به شکل‌های مختلفی انجام دهند ؛ اگر بخواهیم یک دسته‌بندی از انواع روش‌های افزایش سرمایه داشته باشیم، می‌توان چهار روش کلی را برای افزایش سرمایه در نظر بگیریم:

  1. افزایش سرمایه از محل سود انباشته
  2. از محل آورده‌نقدی
  3. مطالبات حال شده سهامداران
  4. از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها

این روش ها در حال حاظر جزو مرسوم ترین روش های افزایش سرمایه هستند و برای سال های متمادی اجرا می شوند اما روش دیگر تامین مالی شرکت افزایش سرمایه به روش صرف سهام است که هنوز جایگاه شایسته خودش را پیدا نکرده و به تازگی و از اوایل سال ۹۹ دولت لایحه «افزایش سرمایه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار یا فرابورس ایران از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم» را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرده است و مجلس شورایی اسلامی نیز با بررسی این لایحه دو فوریتی و تصویب آن اجرایی این نوع افزایش را برای شرکت های بورسی بلامانع دانسته است.

چرا تا به امروز افزایش سرمایه از طریق صرف سهام انجام نمی شد؟

همانطور که می دانید در حال حاظر افزایش سرمایه ی شرکت‌ها در بورس ایران صرفا از دو طریق افزایش یا کاهش سرمایه و در چارچوب تشریفات قانون تجارت و با صرف زمان و هزینه بسیار میسر می شود و انجام آن هم صرفا توسط سهامداران عمده صورت می‌ گیرد. در حالی‌که در دنیا، علاوه‌بر این دو روش، مدیریت شرکت‌ها نیز با استفاده از دو مکانیزم فروش مستقیم سهام به قیمت بازار به سهامداران جدید و بازخرید سهام خود از بازار و از سهامداران قبلی و در قالب سهام خزانه، همواره می‌توانند سرمایه شرکت‌ها را تنظیم کنند و در سطح نیازهای مالی شرکت خود نگه دارند.

بنابراین شرکت‌ها ضمن تامین سرمایه مورد نیاز خود به قیمت بازار و به صورت روزانه و بدون فشار مالی به سهامداران خود، منابع مالی لازم را تامین خواهند کرد. از طرف دیگر در مواقعی که شرکت‌ها با مازاد منابع مواجه می‌شوند یا قیمت سهام آنها در بازار بیش از حد کاهش می‌یابد، به‌نحوی‌که قیمت بازخرید سهام ایشان در بازار از هزینه سایر روش‌های تامین مالی ازجمله انتشار اوراق و استقراض از سیستم بانکی، کمتر می‌شود، اقدام به بازخرید سهام خود در بازار می‌کنند.
متاسفانه هر دو مسیر فوق در قانون تجارت ایران بسته بود و علت اصلی این موضوع تا حدی به علت تقدم تصویب قانون تجارت نسبت به قانون تاسیس بورس اوراق بهادار و نبود مکانیزم‌های افشا و نظارت مورد نیاز در زمینه تغییرات سرمایه شرکت‌ها بوده است و یکی از علل اصلی طراحی و ارائه لایحه اخیر دولت به مجلس شورای اسلامی، رفع همین موانع و ایجاد مسیرهای جدید برای تامین سرمایه شرکت‌هاست.
حال با ما همراه باشید تا این ابزار مالی جدید بازار سرمایه را بطور کامل بشناسیم و با مزایای آن برای شرکت ها و سهامداران و در کل برای بازار بورس کشورمان آشنا شویم

صرف سهام چیست

 

مفهوم صرف سهام (Premium) چیست؟

طبق ماده ۱۶۰ قانون تجارت، شرکت می‌تواند سهام جدید خود را برابر با مبلغ اسمی، بفروشد و یا اینکه علاوه بر مبلغ اسمی سهم، مبلغی را به‌عنوان اضافه ارزش از خریدار دریافت کند. شرکت سود حاصل از اضافه ارزش سهام فروخته‌شده را می‌تواند به اندوخته‌های شرکت منتقل کرده یا به‌صورت نقدی میان صاحبان سهام قبلی تقسیم نماید، همچنین میتواند درازای آن سهام جدید(سهام جایزه) به سهام‌داران قبلی بدهد.

صرف سهام، مبلغی است مازاد بر ارزش اسمی سهام که شرکت در زمان فروش سهام عادی دریافت کرده است.

برای درک بهتر مفهوم صرف سهام در نظر بگیرید زمانیکه شرکتی افزایش سرمایه می دهد از هریک از سهامداران خود می خواهد که مبلغی را بازای هر سهم جهت خرید سهام جدید به شرکت بیاورند ولی موضوع امروز بر سر مبلغی است که شرکت دریافت می کند؛ این مبلغ می تواند از ارزش اسمی هر سهم شروع شود و به قیمت روز هر سهم برسد. در ایران معمولا از سهامداران می خواهند که بازای هر سهم ۱۰۰تومان ( ارزش اسمی ) به حساب شرکت واریز کنند، این نوع افزایش سرمایه همان افزایش سرمایه با آورده نقدی است. اما اگر از سهامداران خواسته شود که ۵۰۰ تومان برای هر سهم واریز کنند آن ۴۰۰ تومانی که مازاد بر ارزش اسمی دریافت می شود بعنوان صرف سهام در قسمت حقوق صاحبان سهام در سمت چپ ترازنامه شرکت نشان داده می شود؛  و ازآنجایی که صرف سهام از محل افزایش سرمایه و انتشار سهام جدید به قیمتی بیش از قیمت اسمی (یعنی همان ۱۰۰ تومان) حاصل می‌شود، جزو منابع تأمین مالی شرکت محسوب می‌گردد و شرکتی که افزایش سرمایه از صرف سهام می دهد  می تواند:

۱.صرف سهام را به اندوخته شرکت منتقل ‌کند : در این صورت، صرف سهام در یک حساب جداگانه در بخش حقوق صاحبان سهام قرار می‌گیرد و به همه سهام‌داران اعم از سهام‌دار قبلی و جدید تعلق خواهد داشت.

۲.مبلغ مازاد صرف سهام را بصورت نقدی بین سهام‌داران قبلی تقسیم ‌کند : شرکت به سهام‌داران قبلی خودش سود نقدی می دهد که از محل صرف سهام است؛ در این حالت چیزی به‌جز افزایش سرمایه به قیمت اسمی نصیب شرکت نمی‌شود.

۳.صرف سهام را به‌صورت سهام جدید به سهام‌داران قبلی بدهد : در این روش به میزان مبلغ صرف سهام، سهام جدید به قیمت اسمی منتشر و به سهام‌داران قبلی داده می‌شود.

 

ذی نفعان صرف سهام

 

ذینفعان صرف سهام چه کسانی هستند؟

شرکت:  شرکت‌ها می خواهند که با انتشار کم‌ترین سهام، بیشترین تأمین مالی را در بلندمدت و بدون سررسید برای انجام طرح های خودشان انجام دهند. در روش صرف سهام شرکت ها بدون افزایش ریسک، سودآوری و اعتبار شرکت را افزایش می‌دهند.

سهام‌داران عمده و اصلی:  سهام‌داران اصلی شرکت که مدیریت آن را بر عهده دارند، مسلما می خواهند کنترل شرکت را بدون کاهش درصد سهام مدیریتی خودشان حفظ کنند پس به دنبال افزایش سرمایه ای هستند نیازی به آورده نقدی نباشد.

بازار سهام:  سهامی که می‌خواهیم پذیره‌نویسی کنیم باید در بازار مورد اقبال باشد. به همین دلیل افزایش سرمایه به این روش، فرصتی است برای جذب سرمایه‌گذاران بیشتر و درنتیجه ورود نقدینگی به بازار.

سهام‌دار جزء:  سهام‌داران جزء به دنبال آن هستند که سود بیشتری را بدست آورند و تعداد سهام شان هم کم نشود؛ افزایش سرمایه با صرف سهام، این هدف سهام‌داران را پوشش می‌دهد.

مزایای افزایش سرمایه به روش صرف سهام

با توجه به این‌که این در شیوه افزایش سرمایه از طریق صرف سهام منابع قابل‌توجهی وارد شرکت می شود، می توان منتظر رشد سودآوری و افزایش EPS  شرکت بود؛ که این مسئله باعث افزایش قیمت سهم و کاهش ریسک آن در بازار می شود.اما مهم‌ترین مزیت صرف سهام، بکارگیری آن در ساختار مالی شرکت است. شرکت‌هایی که نیاز به اصلاح ساختار سرمایه دارند و از طرف دیگر نیازمند منابع سنگین مالی برای دستیابی به طرح‌های توسعه‌ای خود هستند، این نوع افزایش سرمایه برایشان بسیار مفید و کارساز خواهد بود؛ همچنین شرکت ها یک منبع مالی باثبات و بدون سررسید خواهند داشت که شرکت دغدغه بازپرداخت آن را ندارد. درنتیجه ریسک عدم توان پرداخت بدهی از سوی شرکت کاهش می یابد و در پی آن اعتبار شرکت در بازار بیشتر می‌شود

 

مزایای افزایش سرمایه به روش صرف سهام

 

افزایش سرمایه به روش صرف سهام چه تاثیری بر بازار بورس خواهد گذاشت؟

افزایش سرمایه از محل صرف سهام با سلب حق تقدم، می تواند نقدینگی بیشتری را وارد بازار بورس کند و نیز سهامداران جدیدی را وارد بازار سهام کند؛ همچنین شرکت ها از این طریق می توانند سرمایه خودشان را برای جبران تورم موجود در کالا ها و مواد اولیه خود افزایش دهند؛ بنابراین این روش می تواند در گردش بیشتر موتور صنایع نقش یاری‌رسان داشته باشد و با اجرایی شدن آن ارزش بازار سرمایه بیشتر خواهد شد و شرکت ها می‌توانند با استفاده از آن در رونق تولید خود از آن استفاده کنند.

پس این روش را به طور عمده در تامین مالی موثر است و همانطور که اشاره شد با توجه به تورم موجود در مواد اولیه که نسبت به سال های گذشته تقریبا سه برابر شده است و تمام بنگاه ها را در تولید با مشکل تامین مالی مواجه کرده است؛ با اجرایی شدن این طرح می توان انتظار داشت سرمایه جدید به شرکت ها تزریق شود و کمبودها را جبران کند. در چنین شرایطی شرکت ها با ظرفیت بالاتری فعالیت خواهند کرد و نسبت‌های سودآوری خود را متعادل خواهند کرد و می توان انتظار داشت سودآوری شرکت‌ها افزایش یابد و شاهد آن باشیم که سرمایه گذاران از این محل منتفع شوند؛ بنابراین نه تنها اجرای این روش کمک به شرکت‌ها و تولیدکننده ها می باشد، بلکه می تواند بر شاخص های کلان اقتصادی نیز تاثیرگذار باشد و سهامداران را نیز به سود های قابل توجهی برساند.

 

مطالب پیشنهادی

ترتیبی که گروه دوره آموزشی برای خواندن مطالب سری آموزش بورس برای تازه کارها به شما پیشنهاد میکند:


1 بورس چیست؟ به زبان ساده
2 سهام چیست ؟
3 شاخص بورس چیست ؟ انواع شاخص ها و کاربردشان چیست؟
4 سهام شناور آزاد چیست؟
5 چگونه مراحل ثبت نام در بورس را انجام دهیم؟+ویدیو آموزش گرفتن کد بورسی+نمونه سوال
6 نحوه سرمایه گذاری در بورس
7 معرفی انواع بورس در ایران
8 صندوق های سرمایه گذاری چیست؟
9 سامانه کدال چیست و چه کاربردی دارد؟
10 EPS چیست و چند نوع دارد؟ DPS چیست و به چه کسانی تعلق میگیرد؟
11 نسبت P/E چیست؟ نسبت P/E بالا یا پایین؟!
12 عرضه اولیه چیست؟
13 افزایش سرمایه چیست و چند نوع دارد؟
14 حق تقدم چیست؟
15 صف خرید و صف فروش در بورس چیست ؟!
16 خرید و فروش اینترنتی سهام
17 سبد سهام یا پرتفوی چیست ؟!
18 دامنه نوسان در بورس چیست؟
19 حجم مبنا در بورس چیست؟!
20 مجمع چیست؟!انواع مجمع عمومی
21 ریسک سیستماتیک در بورس چیست؟!
22 کارگزاری چیست ؟
23 بهترین سهام برای خرید در بورس
24 روش های سرمایه گذاری در بورس
25 بازار دو طرفه و فروش تعهدی چیست؟!
26 همه چیز درباره افزایش سرمایه به روش صرف سهام
نظرات کاربران
افزودن نظر

question