عرضه اولیه چیست؟

عرضه اولیه چیست؟

عرضه اولیه یا IPO  که مخفف کلمات (initial public offering) به معنی اولین عرضه عمومی است و زمانی اتفاق می افتد که شرکتی برای اولین بار در بورس پذیرفته شده و قسمتی از سهام خود را به فروش عموم می گذارد تا معاملات آن در بازار بورس انجام شود.

این شرکت می تواند دولتی و یا خصوصی باشد اما باید از نوع سهامی باشد و با ورود به بازار بورس به شرکت سهامی عام تبدیل می شود.

شاید برایتان سوال شود چرا یک شرکت باید سهام خود را بفروشد و وارد بازار بورس شود باید بدانید که عرضه اولیه برای شرکت ها مزایای زیادی دارد:

تامین مالی:

شاید مهم ترین دلیل وارد شدن شرکت ها به بورس و عرضه سهامشان همین تامین مالی باشد. پول حاصل از فروش سهام های شرکت به حقوق صاحبان سرمایه می رسد و آنها می توانند با این پول که در اختیارشان قرار گرفته است اقدام به اجرای طرح های توسعه کنند و یا مشکلات مالی خود را رفع کند و یا حتی شرکت های دیگر تاسیس کنند و به کار آفرینی بپردازند و یا حتی این پول را دوباره به همان شرکت تزریق کنند.

سهام کارکنان:

برخی از شرکت ها سهام شان  را بین کارکنان خودشان عرضه می کنند در نتیجه بستر لازم برای خرید و فروش سهام شرکتشان برای سایر افراد مهیا نیست از این رو سهام این شرکت ها در بیشتر موارد فاقد ارزش مناسب برای سرمایه گذاری می باشد.اگر شرکت بتواند شرایط لازم برای حضور در بورس کشور را احراز نماید می تواند سهام خود را علاوه برکارکنان سازمان خود برای فروش به تمام افراد فعال در بازار سرمایه قرار دهد.

معافیت مالیاتی:

شرکت های بورسی درصد پایین تری به نسبت شرکت های سهامی خاص و … مالیات پرداخت می کنند و از مزایای قانونی دیگری مثل انتشار اوراق مشارکت بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی بهره مند می شوند که سود های زیادی برای شرکت دارد.

در حال حاضر تمامی شرکت های فعال در ایران باید ۲۵% مالیات بر درآمد فروش به عنوان مالیات پرداخت کنند که این مقدار برای شرکت های پذیرفته شده در بورس ۱۰% کمتر است و اگر سهام آزاد شناور شرکتی بیش از ۲۰% باشد این معافیات دو برابر می شود.

برای شرکت های پذیرفته شده در فرابورس نیز معافیت مالیاتی به نسبت شرکت های خارج از بازار های سرمایه بورس ۵% کمتر است که اگر درصد شناوری شرکت بیش از ۲۰% باشد دو برابر می شود.

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ چگونه است؟

در گذشته عرضه اولیه به روش حراج و با الویت زمانی انجام می شد که چون این روش تقریبا منسوخ شده به آن نمی پردازیم.

در روش جدید یعنی ثبت سفارش یا بوک بیلدینگ (book building) شرکت پس از پذیرش قوانین و انجام مراحل قانونی ورود به بورس توسط مشاوره های سرمایه گذاری یا صندوق های سرمایه گذاری و متخصصین این حوزه ارزش گذاری می شود تا قیمت هر سهام آن مشخص شود.

با مشخص شدن ارزش آن شرکت برای ورود قدرتمند همراه با رشد سهام به بازار ،قیمت پیشنهادی برای عرضه اولیه پایین تر از قیمت ارزش گذاری تعیین می شود و بازه قیمتی چند درصدی بالا تر از این کف قیمت مشخص می شود و برای خریداران قابل سفارش است.

برای مثال سهامی ۳۵۰ تومان به عنوان کف قیمتی معرفی شده و بازه سقف سفارش آن ۳۸۵ تومان است. همچنین چون تعداد سهام عرضه شده شرکت محدود است و عرضه های اولیه بخاطر قیمت جذاب و سود دهی آن در کوتاه مدت خریداران زیادی دارد برای هر کد معاملاتی سقف محدودی برای سفارش سهام در نظر گرفته می شود.

برای عدم شکست عرضه اولیه قبل از عرضه شدن سهم در بورس شرکتی متعهد می شود تا اگر خریداری برای این عرضه اولیه وجود نداشت درصد قابل توجهی از آن را خریداری کند.

سازمان بورس اوراق بهادار ساعت و روزی که قرار است عرضه اولیه انجام شود را در اطلاعیه ای در سایت کدال منتشر می کند. برای نمونه می توانید اطلاعیه عرضه اولیه سهم تاصیکو را در تصویر زیر مشاهده نمایید:

عرضه اولیه

عرضه اولیه

 

اگر ثبت سفارشات بیشتر از تعداد سهام عرضه شده باشد سهام ها بین کد هایی که سفارش ثبت کردند به نسبت سفارششان تقسیم می شود و تا عصر آن روز سهام ها به پرتفوی ها واریز می شود.

اما اگر مجموع تعداد سفارش های ثبت شده و تعداد خریدار کمتر از مقدار عرضه باشد آن عرضه با شکست مواجه شده و باید در یک روز دیگر با کاهش قیمت دوباره فرایند عرضه را طی کند و هیچ پرتفویی سهام دریافت نخواهد کرد.

چگونه عرضه اولیه خریداری کنیم؟

تمامی اشخاص حقیقی که دارای کد بورسی باشند می توانند به راحتی این خرید را انجام دهند تنها کافیست پس از مطلع شدن از عرضه اولیه در ساعت و روز مقرر شده سفارش خود را در نماد مورد نظر در محدوده قیمت و تعداد سهام تعیین شده ثبت کنند.

اما باید به نکاتی در خرید عرضه اولیه توجه کرد:

♦ ممکن است سهام با قیمت گران عرضه شود و مناسب سرمایه گذاری نباشد در اینصورت باید قبل از عرضه و خرید وضعیت سهام را بررسی کرد و چون شرکت عرضه اولیه می باشد و سابقه معاملاتی و نمودار ندارد نمی توان از تحلیل تکنیکال بهره برد و تنها باید از تحلیل بنیادی برای ارزش گذاری استفاده کرد. وضعیت صنعت و شرکت های مرتبط با شرکت عرضه اولیه در ارزش گذاری آن تاثیر دارد.

♦ باید این نکته را به خاطر داشته باشیم که عرضه اولیه ها همیشه سود های خوبی برای خریداران نمی سازند و ممکن است قیمت سهمی ۲۰۰ درصد بعد از عرضه اولیه رشد کند و قیمت سهم دیگری ۵۰ درصد بیشتر شد نکند.

♦ اصولا عرضه اولیه ها برای خرید مناسب هستند و بازده خوبی را به معامله گران میدهند ولی چون تعداد و مبلغ کمی سهم به هر کدمعاملاتی تعلق می گیرد مبلغ سود زیاد نخواهد بود.ولی به شما پیشنهاد میدهیم همیشه عرضه اولیه ها را بخرید و اولین روزی که سهم منفی شد از آن خارج شوید.

نکاتی درباره عرضه اولیه:

عرضه های اولیه توسط کارگزاری ها صورت می گیرد.معمولا شرکت ها برای رشد بیشتر قیمت سهام عرضه اولیه را در روز های خوب و مثبت بازار انجام میدهند.گاهی اوقات در روز های تعادلی بازار اگر عرضه اولیه سنگینی انجام شود با جذب نقدینگی بازار و خریداران باعث قرمز شدن دیگر نماد ها و شاخص می شود.

سود و درآمد عرضه اولیه:

همانطور که گفتیم عرضه اولیه ها معمولا سود خوبی دارند و این روز ها بدون ریسک محسوب می شوند.

برای مثال به این چند نماد که در سال ۹۸ عرضه شدند توجه کنید:

  • نماد درهآور با قیمت هر سهم ۳۳۰ تومان عرضه شد و حدودا به قیمت هر سهم ۵۰۰۰ تومان رسید یعنی ۱۵ برابر و ۱۴۰۰% سود
  • نماد سیمرغ به قیمت هر سهم ۵۱۰ تومان عرضه شد و تا هر سهم ۱۹۵۰ تومان رشد کرده است یعنی حدود ۴ برابر و ۳۰۰% سود
  • نماد نوری در قیمت ۳۱۲۵ تومان عرضه شد و در حال حاضر قیمت این سهم در حدود ۷۸۰۰ تومان می باشد. یعنی ۱۵۰ % سود.

نکته: این موارد در تاریخ ۷ اسفند ۹۸ بررسی شده اند.


پیشنهاد می کنیم این مطلب را نیز مطالعه بفرمایید : کانسلیم چیست؟!

مطالب پیشنهادی

ترتیبی که گروه دوره آموزشی برای خواندن مطالب سری آموزش بورس برای تازه کارها به شما پیشنهاد میکند:


1 بورس چیست؟ به زبان ساده
2 سهام چیست ؟
3 شاخص بورس چیست ؟ انواع شاخص ها و کاربردشان چیست؟
4 سهام شناور آزاد چیست؟
5 چگونه مراحل ثبت نام در بورس را انجام دهیم؟+ویدیو آموزش گرفتن کد بورسی+نمونه سوال
6 نحوه سرمایه گذاری در بورس
7 معرفی انواع بورس در ایران
8 صندوق های سرمایه گذاری چیست؟
9 سامانه کدال چیست و چه کاربردی دارد؟
10 EPS چیست و چند نوع دارد؟ DPS چیست و به چه کسانی تعلق میگیرد؟
11 نسبت P/E چیست؟ نسبت P/E بالا یا پایین؟!
12 عرضه اولیه چیست؟
13 افزایش سرمایه چیست و چند نوع دارد؟
14 حق تقدم چیست؟
15 صف خرید و صف فروش در بورس چیست ؟!
16 خرید و فروش اینترنتی سهام
17 سبد سهام یا پرتفوی چیست ؟!
18 دامنه نوسان در بورس چیست؟
19 حجم مبنا در بورس چیست؟!
20 مجمع چیست؟!انواع مجمع عمومی
21 ریسک سیستماتیک در بورس چیست؟!
22 کارگزاری چیست ؟
23 بهترین سهام برای خرید در بورس
24 روش های سرمایه گذاری در بورس
25 بازار دو طرفه و فروش تعهدی چیست؟!
26 همه چیز درباره افزایش سرمایه به روش صرف سهام
نظرات کاربران
افزودن نظر
  • ملکیان ۲۶ شهریور ۱۳۹۹

    به هر خریدی و فروشی در بورس مالیات و کارمزد تعلق میگیره که درصد ناچیزی هست

    پاسخ
  • ملکیان ۲۶ شهریور ۱۳۹۹

    عرضه اولیه زمانی که متعادل شدن و از صف فروش خارج شدن رو بهتره بفروشید

    پاسخ
  • علی اصغر اجدادی ۲۶ شهریور ۱۳۹۹

    متشکرم از آموزشهای مفیدتان

    پاسخ
  • amir.tabasi ۱۸ مهر ۱۳۹۸

    سلام ..خدا قوت..من به کارگزاری خودم مجوز خرید همه عرضه های اولیه رو دادم و این در دراز مدت باعث پر شدن سبد سهام اونم با سهم هایی با مبالغ خرید پایین میشه..سوالم اینه که چطور میتونم بفهمم چه زمانی موقع فروش اون سهم خریداری شده در عرضه اولیه هست تا مدیریت سبد سهام مشکل نشه؟

    پاسخ
  • فرهاد ۶ مهر ۱۳۹۸

    سلام. من یه سوال داشتم آیا به بورس عرضه اولیه به شخص خریدار مالیات تعلق میگیره؟؟؟

    پاسخ
    • کاریمو آکادمی ۶ مهر ۱۳۹۸

      سلام لطفا مطلب مربوطه در ارتباط با مالیات خرید و فروش سهم در سایت را به صورت کامل مطالعه کنید

      پاسخ
  • محمد امین ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۸

    با عرض سلام و خسته نباشید.
    میخواستم بدونم ایا فرمول دقیقی برای این که بدونیم عرضه اولیه رشد میکنه وجود نداره ؟چون مثلا شرکتی ممکنه در عرضه اولیه اش یکی دو روز منفی بخورد اما در ادامه باز هم صف خرید شود. مانند نماد بزاگرس.

    پاسخ
    • کاریمو آکادمی ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

      سلام بر اساس تحلیل بنیادین میتونید به این نتیجه گیری برسید

      پاسخ
  • کاریمو ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

    ممنون از توضیحاتتون
    در دوره های ویژه استاد صمدی در دوره مقدماتی اشاره میکنه که هر عرضه اولیه رو خریداری کنید چون تقریبا همه سود ده هستن
    (لطفا اشکالات تایپی رو هم برطرف کنید مثلا تو این متن الویت>اولویت)

    پاسخ
    • کاریمو آکادمی ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

      سلام بله کاملا درسته تقریبا همه عرضه اولیه ها سود ده هستند

      پاسخ
  • خدیجه شمسایی ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

    کاش این مطلب رو قبل از عرضه اولیه می گذاشتید .

    پاسخ
    • کاریمو آکادمی ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

      متاسفانه مطلب آماده نشد ولی باز هم عرضه اولیه در پیش داریم

      پاسخ

question